سیلیکون تراکمی یا سی‌سیلیکون (CondensationSilicone) از خانواده الاستومرهای قالبگیری دندانپزشکی است که بر پایه پلی‌دی‌متیل‌سیلوکسان (Polydimethylsiloxane) با گروه‌های انتهایی هیدروکسیل (-OH) فرموله شده است. واکنش پلیمریزاسیون آن از طریق پیوند عرضی با ارتو-سیلیکات آلکیل در حضور کاتالیزور اکتوات قلع (Tin Octoate) انجام می‌گیرد. به دلیل آزاد شدن الکل اتیلیک (Ethanol) به عنوان فرآورده جانبی فرار حین پلیمریزاسیون، این ماده دارای انقباض پس از گیرش است و باید پروتکل‌های زمانی دقیقی در کست‌ریزی آن رعایت شود.
اجزای ست قالبگیری C-Silicone
ست‌های متداول سیلیکون تراکمی به صورت یک پکیج سه‌تایی (یا چهارتایی) عرضه می‌شوند:
پوتی (Putty / Base):
فیلر بالا جهت تامین قوام سنگین (Very High Viscosity).
ایجاد دیواره نگهدارنده و بستر الاستیک اولیه در تری قالبگیری.
واش یا لایت‌بادی (Light-Bodied / Wash):
قوام روان تیکسوتروپیک با تیوب تزریقی.
وظیفه ثبت جزئیات خط تراش (Finish Line) و بافت لثه.
اکتیواتور / هاردنر (Catalyst Gel or Liquid):
ژل کاتالیزور (معمولاً قرمز یا آبی) که به صورت مشترک برای پلیمریزاسیون پوتی و واش با پیمانه‌گذاری مشخص ترکیب می‌شود.
جزء ست
کاربرد
پوتی (Putty)
ایجاد بستر اولیه و قوام سنگین قالب
واش (Wash)
ثبت جزئیات دندان و خط خاتمه تراش
کاتالیزور (Catalyst)
فعال‌سازی واکنش گیرش و پلیمریزاسیون
تکنیک‌های قالبگیری با C-Silicone در مطب
تکنیک دو مرحله‌ای با تراش پوتی (Two-Step Technique) پوتی مخلوط شده در تری قرار گرفته و از دهان قالبگیری می‌شود. پس از ستینگ، تری خارج شده و groove های اضافی و آندرکات‌های بین‌دندانی به وسیله اسکالپل یا فرز تراشیده می‌شوند. سپس واش تزریق شده و مجدداً روی دندان‌ها مستقر می‌گردد. این تکنیک خطای انقباض پوتی را به حداقل می‌رساند.
تکنیک دو مرحله‌ای با اسپیسر سلفون (Polyethylene Spacer) پیش از قرار دادن پوتی در دهان، یک لایه نایلون یا سلفون تمیز روی دندان‌ها قرار داده می‌شود تا فضای لازم برای لایه یکنواخت واش (ضخامت ۱.۵ تا ۲ میلی‌متر) فراهم شود.
تکنیک یک مرحله‌ای هم‌زمان (One-Step / Double-Mix) واش هم‌زمان با اختلاط پوتی روی دندان‌های تراش‌خورده تزریق شده و تری حاوی پوتی بلافاصله نشانده می‌شود. این روش سرعت بالایی دارد اما کنترل رانده شدن واش توسط فشار پوتی نیازمند مهارت بالای بالینی است.
نکات کلیدی پروتکل کاربری در کلینیک (Clinical Tips)
دوز دقیق کاتالیزور: کم کردن کاتالیزور به قصد افزایش زمان کارکرد (Working Time) یا افزودن بیش از حد آن باعث افت مقاومت کششی و افزایش چشمگیر انقباض الاستومر می‌شود. طول خط ژل با قطر قاشقک پوتی روی پد باید دقیقاً برابر باشد.
شستشو و خشک کردن سریع قالب: پیش از ارسال به لابراتوار، بقایای بزاق با آب شسته شده و با ایرفلو ملایم خشک شود. به دلیل فرار بودن الکل، غوطه‌وری طولانی در مایعات ضدعفونی‌کننده یا رها کردن در هوای آزاد مطب تغییر ابعاد را تشدید می‌کند.
سازگاری با دستکش لاتکس: برخلاف سیلیکون افزایشی A-Silicone، تماس دستکش‌های لاتکس معمولی هیچ تداخلی با سخت شدن پوتی سیلیکون تراکمی C-Silicone ایجاد نمی‌کند.
عوامل مؤثر بر قیمت سیلیکون تراکمی
پایداری ابعادی فرمولاسیون: برندهایی که درصد فیلر معدنی بهینه‌تری دارند، میزان انقباض خطی کمتری در ۳۰ دقیقه اول نشان می‌دهند.
تیکسوتروپی واش: واش باکیفیت حین اعمال فشار روان شده و وارد سالکوس می‌شود، اما از روی دندان‌ها چکه نمی‌کند.
خرید سیلیکون تراکمی
برای تهیه سیلیکون تراکمی دندانپزشکی، انتخاب محصولی با کیفیت مناسب، قوام مطلوب و قابلیت ثبت دقیق جزئیات اهمیت زیادی دارد. سیلیکون تراکمی در قالبگیری‌های پروتزی و ترمیمی، به‌ویژه برای ثبت جزئیات دندان‌های تراش‌خورده و خط خاتمه تراش، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این محصول معمولاً در قالب ست شامل پوتی، واش یا لایت‌بادی و کاتالیزور عرضه می‌شود و با توجه به نوع تکنیک قالبگیری، نیازهای بالینی و بودجه می‌توان گزینه مناسب را انتخاب کرد.
هنگام خرید سیلیکون تراکمی، به کیفیت مواد، دقت ثبت جزئیات، زمان کارکرد، زمان گیرش، پایداری ابعادی و کامل بودن محتویات ست توجه کنید.
با بررسی مشخصات مواد سیلیکونی و مقایسه برندهای موجود، می‌توانید سیلیکون تراکمی مناسب برای مطب دندانپزشکی یا کلینیک خود را انتخاب کنید.
